Nöbetçi Eczaneler
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025’in dünya ekonomisinde “ılımlı ama kırılgan büyüme” ile yüksek jeopolitik/finansal risklerin bir arada seyrettiği bir yıl olduğunu belirterek, ihracat rakamının tek başına sahadaki gerçekliği anlatmadığını vurguladı. Eskinazi, “Asıl soru şu: Bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapıldı? 2025 birçok sektör için büyüme değil, ayakta kalma yılı oldu” dedi.
Eskinazi, emek yoğun sektörlerde üretimin Mısır gibi maliyet avantajı sunan ülkelere kaydığını, tekstil ve hazır giyimde istihdam kaybı yaşandığını söyledi. Türkiye ihracatındaki ithal girdi bağımlılığına dikkat çeken Eskinazi, imalat sanayinde ara malların yüzde 60-70’inin ithal edilerek üretim yapıldığını, bunun katma değeri düşürdüğünü belirtti. 2025 ihracatında parite etkisine de işaret eden Eskinazi, Euro bölgesinin ihracattaki payı nedeniyle görünen artışın önemli bölümünün kur-parite kaynaklı olduğunu; parite arındırıldığında 2025’in 2024’e göre gerilediğini ifade etti.
Konkordato verilerinin reel sektördeki kırılganlığı büyüttüğünü belirten Eskinazi, “Bu krizi kalıcı hale getirmemeliyiz” mesajı verirken 2026 için de öngörülebilirlik vurgusu yaptı: “Kur tarafında enflasyon üzerinde bir artış beklemiyoruz. Kârlılık için maliyetleri düşürmek tek seçenek gibi duruyor. Kredi kanallarında rahatlama öngörmüyoruz; USD bazlı borçlanma sürecek. 2026 birçok sektör için dayanıklılığın zorlandığı bir yıl olmaya devam edecek.”
Demir-demirdışı metaller: Avrupa’da rekabet sertleşti
EİB Koordinatör Başkan Yardımcısı Yalçın Ertan, yüksek enerji ve girdi maliyetleri nedeniyle Uzakdoğu üreticileriyle rekabetin zorlaştığını, Avrupa pazar payının gerilediğini anlattı. Buna rağmen 2025’te 2 milyar 591 milyon dolarlık ihracatla bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10 artış yakaladıklarını söyledi. Kapasite kullanımında toparlanma sinyali verdiklerini ifade eden Ertan, küresel belirsizlik ve korumacılık önlemlerinin risk olmaya devam ettiğini vurguladı.
Yaş meyve-sebze: Don vurdu, ihracat sınırlı kayıpla kapandı
EİB Koordinatör Başkan Yardımcısı Hayrettin Uçak, 2025’in zirai don nedeniyle özellikle kiraz başta olmak üzere birçok üründe ağır kayıplarla geçtiğini, buna rağmen yılı 1 milyar 232 milyon dolar ihracatla kapattıklarını aktardı. En çok ihracat yapılan pazarlar arasında Almanya, ABD, İngiltere, Rusya ve İtalya öne çıktı.
Deri sektörü: “2026 daha da düşebilir”
Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Zandar, sektörde kapasite kayıplarının derinleştiğini, ihracatta düşüş eğiliminin sürdüğünü belirterek 2026’nın 2025’ten farklı olmayacağı, hatta daha zorlu geçebileceği uyarısında bulundu.
Hazır giyim: Ege’de yüzde 8 gerileme
Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, Türkiye genelinde hazır giyim ihracatının gerilediğini, Ege Bölgesi’nde ise ihracatın yüzde 8 düşüşle 1 milyar 268 milyon dolara indiğini söyledi. Sektörün birim fiyat gücünün yüksek olduğuna dikkat çekti.
Hububat-bakliyat-yağlı tohumlar: Hedef büyüdü
Birlik Başkanı Muhammet Öztürk, 2025’te Ege özelinde yüzde 23 artışla 1 milyar 185 milyon dolara ulaştıklarını, 2026 hedefini ise 1,4 milyar dolar olarak belirlediklerini açıkladı.
Kuru meyve: 1,74 milyar dolarlık döviz girdisi
Mehmet Ali Işık, kuru meyvenin 1,74 milyar dolarlık net döviz girdisi sağladığını, EİB’nin toplam kuru meyve ihracatında yüzde 60 payla 1,05 milyar dolar gerçekleştirdiğini ifade etti. 2026’da sürdürülebilir üretim, iklim uyumu ve gıda güvenliğinin öncelik olacağını vurguladı.
Maden: EİB’de 1,38 milyar dolar
İbrahim Alimoğlu, maden ihracatında artış trendinin sürdüğünü, EİB’nin 2025’te yüzde 6 artışla 1,38 milyar dolara ulaştığını belirtti. Çin, ABD ve İspanya başlıca pazarlar arasında yer aldı.
Mobilya-kâğıt-orman ürünleri: Ege’de 914 milyon dolar
Hikmet Güngör, Ege ihracatının 2025’te 914 milyon dolar olduğunu, maliyet baskısının sektörü zorladığını ancak 2026 hedefinin 1 milyar dolar seviyesine çıkmak olduğunu söyledi.
Su ürünleri ve hayvansal mamuller: Ege’den 1,84 milyar dolar
Bedri Girit, Ege Birliği’nin 2025’te yüzde 7 artışla 1 milyar 840 milyon dolar ihracat yaptığını, ürün çeşitliliği ve pazar derinleşmesinin 2026 performansını belirleyeceğini kaydetti.
Tütün: 1 milyar dolar eşiği aşıldı
Ömer Celal Umur, tütün ve mamullerinde Türkiye genelinde 2025’in yüzde 8,4 artışla 1 milyar 60 milyon dolar ihracatla kapandığını, iklim krizinin tarımsal üretimde riskleri artırdığını söyledi.
Zeytin-zeytinyağı: Zeytinyağında sert düşüş, sofralık zeytinde rekor
Emre Uygun, zeytinyağı ihracatının dünya fiyatlarındaki düşüşle değer bazında sert gerilediğini, buna karşın sofralık zeytinde 258 milyon dolarla rekor kırıldığını belirterek “piyasa kuralları net olursa ihracatçı işini yapıyor” mesajını verdi. 2025/26 sezonu için rekolte tahminlerinin ise don ve kuraklık riskleri nedeniyle aşağı yönlü revize edilebileceğini ifade etti.
Seçim yılı vurgusu: Devir hazırlığı mesajları
Toplantıda ayrıca EİB’nin seçim yılı olması nedeniyle bazı birlik başkanlarının görev değişimi mesajları vermesi, “yeni dönemde genç kadrolara alan açılacağı” yönünde değerlendirmelere neden oldu.
