Nöbetçi Eczaneler
Denizli Meyve ve Sebze Komisyoncuları Başkanı Halil Öztürk, Ege Yön TV’de Ahmet Deda’ya konuştu
Ege Yön TV’de Gazeteci Ahmet Deda’nın moderatörlüğünde yayınlanan programda, meyve-sebze fiyatlarındaki artış ve kamuoyunda sıkça tartışılan “tarlada 2 lira, pazarda 200 lira” söylemleri masaya yatırıldı. Denizli Meyve ve Sebze Komisyoncuları (DEMESKO) Başkanı Halil Öztürk, hem rakamlarla gerçek tabloyu ortaya koydu hem de çözüm önerilerini paylaştı.
“Üreticide 2 lira, pazarda 200 lira” gerçeği yansıtmıyor
Ahmet Deda: Kamuoyunda sürekli konuşulan bir şey var; “Üreticide 2 TL, pazarda 200 TL.” Gerçekten tablo bu kadar vahim mi?
Halil Öztürk: Hayır, böyle bir uçurum yok. Örneğin limon şu an depolarda 100-110 lira bandında. Karpuz, kaliteli ürünlerde tarlada 4-4,5 liradan çıkıyor. 2 liraya karpuz da var ama onlar ikinci, üçüncü kalite ürünler. Yani ekranlarda dile getirildiği gibi “üreticide 2, markette 200” söylemi doğru değil. Bu abartılar, üreticiyle tüketici arasına güvensizlik sokuyor.
Taşıma, işçilik, vergi… Fiyat farkının görünmeyen yüzü
Ahmet Deda: Peki üreticiyle tüketici arasında fiyat farkı neden bu kadar hissediliyor?
Halil Öztürk: Tarladan çıkan ürün, hale gelene kadar birçok masraf yükleniyor. Nakliye, işçilik, stopaj, KDV… 4,5 liraya aldığımız karpuz Denizli Hali’nde 6-6,5 liraya mal oluyor. Ama aynı karpuz market rafında 15-20 liraya satılıyor. Burada bizim sorumluluğumuz bitiyor. Zincirin sonraki halkalarında denetim mekanizması çalışmalı.
“Halde domates 10 lira, pazarda 50 lira”
Ahmet Deda: Vatandaş en çok domates fiyatından şikâyet ediyor. Sizde durum nasıl?
Halil Öztürk: Hâlde domates şu an 10 liradan satılıyor. Ama pazarda 50 liraya görüyoruz. Aradaki bu farkın sebebi biz değiliz. Burada ciddi bir denetim eksikliği var. Vatandaşın korunması için pazarlarda da sıkı denetim yapılmalı.
Asıl problem: Plansız üretim
Ahmet Deda: Peki sizce tarımda temel sorun ne?
Halil Öztürk: En büyük problem plansız üretim. Türkiye’de ne kadar üretildiği, ne kadar tüketileceği belli değil. Bir sene limon para etmiyor, üretici ağaçlarını kesiyor. Sonraki sene arz düşüyor, fiyatlar fırlıyor. Bu kısır döngü bitmeli. Ayrıca televizyonlarda tarım konusunda bilgisi olmayan insanlar da çıkıp yanlış rakamlarla toplumu yanıltıyor. Bu bilgi kirliliği hem üreticiye hem tüketiciye zarar veriyor.
Çözüm: Planlama ve şeffaflık
Ahmet Deda: Peki çözüm öneriniz nedir?
Halil Öztürk:
-
Tarımda mutlaka planlama yapılmalı. İhtiyaca göre üretim olmalı.
-
Perakende satışlarda %30-35 kâr sınırı getirilmeli.
-
Hal çıkış fiyatları günlük olarak kamuoyuna açıklanmalı, yani şeffaflık sağlanmalı.
-
En önemlisi, kayıt dışı satış engellenmeli. Çünkü Denizli’de satılan sebze-meyvenin %75’i hal dışından geliyor. Bu, hem devlete vergi kaybı hem de piyasada dengesizlik demek.
“Vatandaşımızı Denizli Hali’ne davet ediyorum”
Ahmet Deda: Son olarak vatandaşlara ne söylemek istersiniz?
Halil Öztürk: Herkes rakamlara kulaktan dolma bilgilerle değil, kendi gözleriyle şahit olsun. Halimiz gece 03.00’te açılır. Tüm vatandaşlarımızı davet ediyorum. Gelsinler, çayımızı içsinler, fiyatları görsünler. Bizim işimiz şeffaf, her şey göz önünde.
