Nöbetçi Eczaneler
“506 kız çocuğu üzerinde yapılan çalışma çok çarpıcı”
İspanya’nın 4 farklı kentinde 506 kız çocuğunun 7-10 yaşlarından 14-16 yaşlarına kadar takip edildiği kohort çalışmasını inceleyen Gıda Mühendisi Melek Ürper, çocukluk çağında gıda kaynaklı kimyasallara maruz kalmanın ilk adet görme (menarş) yaşını doğrudan değiştirdiğinin kanıtlandığını ifade etti.
“Fungisitler tiroidi bozarak ergenliği öne çekiyor”
Araştırmada öne çıkan ditiyokarbamat grubu fungisitlerin (mantar ilaçları) etkisini değerlendiren Ürper, biyolojik mekanizmayı şöyle özetledi:“Mantar enfeksiyonlarını önlemek için kullanılan kimyasalların vücutta çözünmesiyle ortaya çıkan etilen tiyoüre (ETU) maddesi, idrar tahlillerinde yüksek çıkan çocuklarda ergenliği erkene çekiyor. ETU, vücudun orkestra şefi sayılan tiroid fonksiyonlarını bozuyor. Tiroid hormonlarındaki bu aksama ise ergenliği başlatan biyolojik süreçleri kontrolsüzce tetikliyor.”
“Böcek ilaçları ve obezite birlikte ergenliği geciktiriyor”
Klorpirifos adlı böcek ilacının (insektisit) metaboliti olan TCPy maddesinin etkilerine de değinen Melek Ürper, vücut kütlesinin kimyasallarla etkileşimine dikkat çekti: “İdrarında TCPy oranı yüksek çıkan kız çocuklarında ilk adet yaşının beklenenden daha ileri tarihlere sarktığı görüldü. Burada en kritik nokta vücut kütlesi. Gecikmenin özellikle fazla kilolu ve obez çocuklarda belirginleşmesi, yağ dokusunun bu kimyasalları depolayarak etkilerini değiştirebildiğini ortaya koyuyor.”
“Endokrin bozucular ileride kanser riskini artırıyor”
Gıda mühendislerinin “endokrin bozucu” olarak tanımladığı bu kimyasalların doğal hormon yapısını taklit ettiğini vurgulayan Ürper, tehlikenin boyutunu şu sözlerle aktardı: “Erken yaşta adet başlaması sadece psikososyal sorunlara yol açmıyor; ilerleyen yıllarda meme kanseri gibi hormona bağlı ölümcül hastalıkların görülme riskini de ciddi oranda artırıyor. Bu maddeler Avrupa Birliği genelinde yasaklanmış olsa da geçmişten kalan çevresel birikimler ve denetimsiz gıdalar nedeniyle hâlâ tabağımıza gelebiliyor.”
“Tarladan çatala denetim şart”
Açıklamasını çözüm önerileriyle tamamlayan Gıda Mühendisi Melek Ürper, “Çocuklarımızı bu sinsi kimyasal kuşatmadan korumak için tarımda kontrolsüz pestisit kullanımı derhal sınırlandırılmalıdır. Tarladan çatala izlenebilirlik sıkılaştırılmalı, kalıntı analizleri artırılmalı ve halk sağlığı politikaları acilen revize edilmelidir. Güvenli gıda, sağlıklı bir geleceğin ilk şartıdır” dedi.